Волшебная веревочка процента Por cento Magic Rope

Однажды в 90-е годы один яркий и хорошо образованный российский политик спорил со своими оппонентами в дискуссионной передаче Би-би-си. De cando en 90 anos, un político brillante e ben educada ruso estaba discutindo cos seus adversarios na transferencia controvertida de B-BBC. Он критиковал шоковую терапию Гайдара, доказывая, что реформу можно было провести по-другому, мягче. El criticou a terapia de choque Gaidar, argumentando que a reforma podería ser realizada de forma diferente, máis suave. Что бы вы конкретно сделали иначе? O que especificamente faría diferente? – спросили оппоненты. - Preguntar sobre os adversarios. Политик принялся перечислять возможные шаги и их последовательность и, наконец, сказал, что принял бы меры по борьбе с инфляцией и ограничению безработицы. O político comezou a enumerar os pasos posibles ea súa secuencia, e, finalmente, dixo que ía tomar medidas para controlar a inflación eo desemprego límite. И то и другое сразу? Ambos ao mesmo tempo? – переспросил кто-то, как мне показалось, с довольно ехидной интонацией. - Alguén preguntou como me sentía, cun ton bastante travesso.

Политик взвился. O político subiu. Ах, вот как, так мы говорим как профессиональные экономисты, тогда ладно, сейчас я вам объясню… Начался спор, насыщенный профессиональными терминами. Oh, como é iso, entón dicimos como economistas profesionais, entón todo ben, agora eu vou che dicir ... a disputa comezou, completos termos profesionais.

Интересно, подумал я, значит, в разговоре с экономистами приходится признавать, что бороться и с инфляцией, и с безработицей одновременно очень трудно, если вообще возможно. Eu me preguntaba, entón, en conversa cos economistas teñen recoñecido que a loita coa inflación eo desemprego, á vez é moi difícil, senón imposible.

К тому времени, два года проведя в газете «Файнэншл таймс», я уже понаслышке знал об этой проблеме. Por ese tempo, pasando dous anos no diario 'Financial Times', sei de primeira man sobre o problema. Встречал и термин «кривая Филипса», которым оперировали спорящие в радиопрограмме. Met eo termo "curva de Phillips", que é operador nun programa de radio en disputa. Но на этот раз я решил разобраться досконально и полез в американский учебник экономики. Pero esta vez decidín investigar exhaustivamente e subiu nunha economía de libros de texto americanos.

Нашел там соответствующий рисунок и разочаровался. Achei unha imaxe axeitada e desiludidos.

Он показался мне ничем не примечательным, графически мало интересным, теряющимся среди десятков других. El me pareceu suficiente, banal visualmente interesantes, perdido entre decenas de outros. Так, очередная, скучная кривая. Así, a curva, regular aburrido. И только со временем я понял, насколько он интересен, узнал, сколько копий вокруг него сломано в истории мировой экономики. E ben á hora podo entender como é interesante, descubrín cantas copias ao redor del roto na historia da economía mundial.

График этот нарисовал в 1958 году новозеландец по имени Олбан Вильям Филипс. Este gráfico deseñado en 1958 por neozelandés polo nome de William Phillips Olba. На основе изрядного количества статистических данных он наглядно показал, что между инфляцией и безработицей существует связь – причем обратная. En base a unha cantidade razoable de datos estatísticos, el demostrou que entre inflación e desemprego, hai unha conexión - e de volta. Чем выше инфляция, тем меньше безработица, и наоборот! Canto maior a inflación, menos paro, e viceversa! А так как стабильность цен, уровень инфляции могут регулироваться через количество денег в обществе (см. предыдущую главу), то открытие Филипса имело далекоидущие последствия для деятельности центробанков, для всей так называемой монетарной политики. E, como a estabilidade dos prezos, a inflación pode ser controlada pola cantidade de diñeiro na comunidade (ver sección anterior), a apertura de Phillips tivo consecuencias de longo alcance para as actividades dos bancos centrais, para toda a política do chamado monetaria.

В увязке с теорией Кейнса кривая Филипса показывала, что при увеличении денежной массы в обращении и снижении учетной ставки кредитного процента можно реально снижать и безработицу. Xunto coa curva de Phillips keynesiana amosa que un aumento na oferta de diñeiro e taxas de interese diminuíndo de interese de crédito realmente reducir o desemprego. И напротив, если ставку повышать, то можно затормозить инфляцию, четко понимая при этом, чем это чревато – ростом безработицы. Pola contra, o aumento da taxa, é posible retardar a inflación, un entendemento claro, ao mesmo tempo, as consecuencias - desemprego crecente. То есть получалось, что это как бы два сообщающихся сосуда: надавишь на жидкость в одном – поднимается уровень в другом, и наоборот. É dicir, parece que é como se dous vasos comunicantes: a presión sobre o fluído en unha subida do nivel - o outro, e viceversa. А снизить и то и другое сразу – никак невозможно. A diminución tanto dunha soa vez - completamente imposible.

Казалось, что впервые можно даже научно измерить, какой эффект то или иное конкретное действие Центробанка может иметь. Parecía que por primeira vez pode incluso medir cientificamente os efectos que esta ou aquela acción en particular do Banco Central pode ter. Тянешь за один кончик веревочки – снижается безработица (но растет инфляция), тянешь за другой – происходит обратное. Puxe a punta dunha corda - diminución do paro (pero o incremento da inflación), vostede tira para o outro - o contrario é certo. Волшебство, да и только! Magic, e moito máis! И вот, мягко, аккуратно потягивая то за один конец, то за другой, можно вроде бы поддерживать в экономике оптимальное равновесие, обеспечивая тем самым лучшие условия и для роста и для общественного благосостояния. E entón, xentilmente, xentilmente tomando-la nunha extremidade, a continuación, despois do outro, podo manter un equilibrio óptimo da economía, propiciando mellores condicións para o crecemento eo benestar social.

Кривая Филипса очень понравилась политикам – им показалось, что появился надежный инструмент управления экономическими процессами и удовлетворения избирателей. Curva de Phillips realmente gusta políticos - parecía que parecen unha ferramenta fiable para a xestión económica e para atender os electores.

Волшебная веревочка, как выяснилось, и другие сложные вещи вроде бы умеет делать. Corda máxica, como se viu, e outras cousas complicadas parecen ser capaces de facer. Например, повышение ставки процента обычно ведет к повышению и курса национальной валюты по отношению к другим. Por exemplo, os tipos de interese máis altas xeralmente leva a un aumento, ea moeda nacional contra o outro. А это иногда хорошо, а иногда не очень, если страдают экспортеры, у которых падают продажи. E ás veces é bo e ás veces non, se os exportadores afectados cuxas vendas están caendo. К тому же более высокий процент тормозит деловую активность и рост курса акций, увеличивает число банкротств. Ademais, unha porcentaxe maior da actividade económica lenta e os prezos das accións en alta, aumenta o número de falecidos. А процент низкий может обернуться резким ускорением инфляции. Unha porcentaxe menor pode producir unha forte aceleración da inflación. То есть опасный инструмент, острый, но если пользоваться им с умом, осторожно, внимательно следя за количеством денег, индексами инфляции и деловой активности (а также и безработицы), можно научиться тонко подстраивать все эти сложные, взаимоувязанные механизмы. Esta é unha ferramenta perigosa e forte, pero se usala sabios, con coidado, observando con atención a cantidade de diñeiro, índices de inflación e da empresa (e desemprego), pode aprender a afinar todos estes complexos, mecanismos interrelacionados.

Помимо всего прочего, кривая Филипса сильно повысила градус самоощущения макроэкономистов. Ademais, a curva de Phillips aumentou considerablemente o grao de auto-consciencia macroeconomistas. Предмет их исследований стал наконец-то приобретать конкретные черты, казалось, что обществу становится очевидней полезность их работы. O tema da súa investigación foi a última a adquirir características específicas, parece que a comunidade se torna aparente utilidade do seu traballo. Кто-то даже в порыве восторга сказал: наконец-то экономика, причем не микроэкономика, занимающаяся деятельностью отдельных отраслей и предприятий, а экономика с приставкой «макро» доказала, что она стала подлинной наукой. Alguén nunha explosión de entusiasmo dixo: finalmente, a economía, e non microeconomia que tratan das actividades de industrias individuais e empresas e da economía co prefixo "macro" probou que tense feito unha ciencia xenuína. Потом выяснится: слегка погорячились… A continuación, parece: un pouco precipitada ...

Но в 60-е годы показанные кривой Филипса зависимости подкреплялись жизнью и казалось, так будет всегда. Pero nos 60 anos mostrados na curva de Phillips depende apoiada pola vida e pensamento, sempre será.

Кстати, помните, в главе «Пощечина в кредит» говорилось о том, как каждый из нас, беря кредит в банке или погашая его, увеличивает или уменьшает количество циркулирующих в обществе денег? By the way, lembre, no capítulo de "Slap no crédito" falou sobre como cada un de nós, tirando un préstamo bancario ou paga-la aumenta ou diminúe a cantidade de diñeiro circulando na comunidade? То есть мы все тоже участвуем в описанных Филипсом процессах – они зависят от нас! É dicir, nós están tamén implicados nos procesos descritos por Phillips - elas dependen connosco! Но в еще большей степени жизнь населения напрямую зависит от ставки процента. Pero un punto aínda máis a vida da poboación depende da taxa de interese. (В России зависимость эта пока еще выражена не ярко, но уверяю вас – все впереди!) (En Rusia, esta dependencia non está claramente expresado, pero eu lle aseguro - todos fronte)

Центробанк определяет ее для коммерческих банков, одалживающих у него деньги. O Banco Central define que para os bancos comerciais que pedir diñeiro prestado a el. Этот показатель определяет затем (хотя и не напрямую) стоимость кредита, который предлагают банки своим клиентам – и бизнесу, и потребителям. Este indicador mide máis tarde (aínda que non directamente) o custo do crédito que os bancos ofrecen aos seus clientes - e as empresas e consumidores.

То есть если Центробанк повысит свою ставку (борясь с инфляцией), то это должно отразиться и на потребителях – больше в месяц придется платить. É dicir, o banco central pode elevar a súa oferta (loita contra a inflación), tamén debe afectar o consumo - máis dun mes para pagar. Если он ее, наоборот, понизит, то есть надежда, что и коммерческий банк даст поблажку или, по крайней мере, не станет зверствовать еще более, задирая цену своего кредита. Se fixo, en cambio, menor, espérase que os bancos comerciais daría indulxencia, ou polo menos, non vai comportarse brutalmente aínda máis, elevando o prezo do crédito.

То есть, гася кредит, мы вершим двойное благо – и деньги в обороте страны уничтожаем, тем самым помогая стабильности цен, и себя избавляем от тяжкого бремени… С другой стороны – а как без него, без кредита, обойтись… Да и без нас – другие желающие все равно найдутся. É dicir, poñendo a fóra un préstamo, que estabamos facendo un dobre beneficio - o diñeiro en circulación e destruír o país, contribuíndo así á estabilidade de prezos, e aliviar-se do pesado fardo ... Por outra banda - e sen el, sen crédito, non ... E - outros que desexan aínda existen.

Все эти принципы работают в любой рыночной экономике, но по-разному. Todos estes principios funcionar en calquera economía de mercado, pero de xeitos diferentes. Например, в России кредитно-финансовая система еще только развивается. Por exemplo, en Rusia, sistema de crédito e financeiro aínda está en desenvolvemento. Наличность составляет гораздо большую долю денежной массы в обращении. O diñeiro é unha parte moi grande da oferta de diñeiro en circulación. Коммерческие банки меньше зависят от Центробанка, а потому волшебная веревочка в его руках работает слабо или вообще не работает. Os bancos comerciais son menos dependentes do Banco Central, senón porque a corda máxica na súa man é débil ou non funciona. Гораздо более эффективное воздействие на состояние дел он может оказывать с помощью так называемых валютных интервенций – скупая рубли за валюту или наоборот. Impacto moito máis eficaz sobre o estado de cousas, pode ter coa intervención de intercambio chamada externa - compra de rublos para moeda forte e viceversa. Механизм все тот же: покупаешь рубли – растет его курс, продаешь – курс опускается. O mecanismo é o mesmo: mercar rublos - aumentando a súa taxa de cambio, a ver - o curso omitido. Возможность воздействия, впрочем, не безгранична, несмотря на то даже, что Россия накопила огромные валютные резервы. Capacidade de influencia, con todo, non é ilimitado, aínda que, aínda que a Rusia gañou a enormes reservas de divisas. Все дело в том, что курс рубля в большой степени определяется ролью поставщика нефти и газа и металла, которую играет Россия в мировой экономике, очень сильна зависимость от чужих «дядей» – центробанков развитых стран Запада, прежде всего США. O caso é que o tipo é determinada principalmente polo papel de provedor de petróleo e gas e metal desempeñado pola Rusia na economía global é a dependencia moi forte noutras persoas "tío" - bancos centrais dos países occidentais desenvolvidos, principalmente Estados Unidos. То есть не прямо, так косвенно волшебная веревочка все равно работает и в России, только концы ее в чужих руках. Iso non é certo, de forma indirecta, a maxia corda aínda traballa en Rusia, pero remata nas mans erradas.

На потребительском же уровне неразвитость кредитной системы приводит к тому, что россияне вынуждены одалживать деньги под невероятно высокие проценты. No mesmo nivel de subdesenvolvemento do sistema de crédito ao consumo leva ao feito de que os rusos son forzados a pedir diñeiro prestado a taxas de interese moi elevadas. В Англии, например, о таких не слыхали со времен 70-х, когда «кривая Филипса» вдруг перестала работать. En Inglaterra, por exemplo, non ter oído falar desde os anos 70, cando a "curva de Phillips" de súpeto deixou de funcionar.

Главные странности начались после ближневосточной войны 1973-го, когда в результате арабского эмбарго резко выросли цены на нефть. As principais peculiaridades da guerra tras o de Oriente Medio de 1973, como resultado do embargo árabe prezos do petróleo aumentaron pechada. А нефть ведь не просто продукт, а базовый. E porque o aceite non é só un produto, e da base. Дороже нефть, значит, дороже керосин и бензин, а эти субстанции движут всей экономикой, в том числе и транспортируя потребительские товары и продукты питания – значит, все они должны подорожать. Petróleo máis caro significa máis queroseno e gasolina, e esas substancias son levados por toda a economía, incluíndo o transporte de bens de consumo e alimentos - así que debemos apreciar.

1973 год дал такой резкий скачок инфляции, что его, казалось, не остановить волшебной веревочкой. 1973 deu un salto repentino na inflación, que parecía non deixar a corda máxica. Вернее, если решиться совсем уже задрать процентную ставку в небеса, то эффект будет – инфляция остановится. Pola contra, se decide romper completamente o tipo de interese é o ceo, entón o efecto será - a inflación para. Но ведь понятно, что, согласно Кейнсу и Филипсу, и безработица достигнет опасных высот… А такого избиратель терпеть не станет! Pero está claro que, segundo Keynes e Phillips, o paro e alcanzou alturas perigosas ... E ese elector non se ve así!

И вот в 70-е годы явился миру новый, невиданный и неведомый экономистам страшный зверь, которого назвали «стагфляцией» – от скрещения двух зверей известных, но ранее никогда не спаривавшихся – инфляции и стагнации (что в переводе с английского означает «застой»). E en 70 anos o mundo era novo, inédito e descoñecido para os economistas terrible fera, que foi chamado de "estagflação" - a partir da unión dos dous animais coñecidos, pero nunca antes do apareamento - inflación e estancamento (que traducido ao inglés significa "estancamento") . И рост экономический замедленный, вялый, и инфляция высокая, и безработица – тоже. E o crecemento económico lento, lento, e inflación é alta, ea taxa de paro - tamén. То есть все самое худшее из разных экономических миров. Iso é o peor dos mundos diferentes económicos. Кривая Филипса говорит нам, что такого быть не может, а вот ведь как: не может, а есть. Curva de Phillips nos di que este non pode ser, e é aquí como: non pode, como é.

Некоторое время правительства и их экономические советники пребывали в растерянности. Por algún tempo o goberno e os seus asesores económicos estaban en confusión. Но потом появились Рональд Рейган и Маргарет Тэтчер, которые опирались на «чикагскую школу», так называемых монетаристов, и прежде всего Милтона Фридмана. Pero entón chegou Ronald Reagan e Margaret Thatcher, que contou coa "Escola de Chicago" dos chamados monetaristas, en particular Milton Friedman. А те предлагали отказаться от прежних рецептов, поскольку новая болезнь требовала и новых методов лечения. E ofreceron para desistir de receitas antigas, como unha nova enfermidade e requiren novos métodos de tratamento. Надо для начала куда решительнее дернуть за волшебную веревку, за тот ее конец, который ударяет по инфляции. Hai que comezar a decisiva tirar a corda máxica sobre o final do mesmo, que alcanza a taxa de inflación. (Это, конечно, далеко не единственное, к чему сводится содержание так называемой рейганомики. Наверно, важнее в ней – резкое сокращение государственного вмешательства в экономику и сокращение налогов.) Но людям запомнились прежде всего немыслимо высокие процентные ставки. (Por suposto, iso non é o único que reduce o contido das Reaganomics chamados Quizais o máis importante niso -. Unha forte redución da intervención estatal na economía e recortes fiscais.), Pero a xente se lembran dos primeiros impensables altas taxas de interese. Пятнадцать процентов и выше – да где это видано! Quince por cento ou máis -, pero onde xa se viu! (Мы с вами, правда, знаем, где такие проценты и сейчас считаются нормой.) Но тогда британское правительство делало, что могло, чтобы облегчить страдания – налоговыми льготами, например, когда выплаченные проценты вычитались из причитающегося с вас налога. (. Estamos, con todo, saber onde ese interese agora é considerado normal) Mais entón, o goberno británico fixo o que podía para aliviar o sufrimento - incentivos fiscais, tales como xuros pagados deducido do imposto a pagar por ti.

В общем, потерпели и выжили. En xeral, sufriu e sobreviviu. А стагфляция была побеждена. A estagflação foi derrotado. С помощью вроде бы Кейнса и Филипса, но несколько по-другому. Con aparentemente Keynes e Phillips, pero un pouco diferente. А чтобы как-то объяснить знаменитую кривую, ее развернули горизонтально. E de algunha maneira explicar a curva famosa da súa desfraldada horizontalmente. Породив всякие шутки насчет того, как еще больше «окривел этот Филипс». Dando orixe a todo tipo de bromas sobre como o máis "este Phillips okrivel."

Но все равно его работы вошли в историю как немалое достижение экономической мысли. Pero aínda así o seu traballo entrou na historia como a realización considerable do pensamento económico. Равно как и еще одна кривая, вызвавшая не меньше, а еще больше споров и очень полюбившаяся поклонникам рейганомики. Así como outra curva, que causou polémica na medida ou aínda máis e é amado por fans de Reaganomics. Большим поклонником этого простого, колоколообразного рисунка до самого конца своего президентского срока оставался и президент Буш-младший. Son un gran fan de simple, o patrón en forma de campá ao final do seu mandato, e mantívose o presidente Bush.

Называется она «кривая Лаффера». El é chamado de "curva de Laffer". Хотя некоторые говорят, что называть ее так несправедливо. Mentres algúns din que a chama-lo de xeito inxusto. Поскольку ее якобы открыл на несколько столетий раньше арабский мыслитель и экономист Ибн Хальдун. Porque presuntamente aberto por varios séculos antes do filósofo árabe Ibn Khaldun, e economista.

Copyright © 2010 Краткая история денег Copyright © 2010 Breve Historia do Diñeiro
Карта сайта Mapa do sitio