Загадки госпожи стоимости Misterios do valor da Sra
Термин этот коварен, поскольку звучит как самое обыкновенное русское слово, из тех, что осваиваются уже в детстве. Este termo é complicado, porque soa como a palabra máis común de Rusia, os que xa están a ser desenvolvidos na infancia. Стоимость – это ведь то же самое, что и цена, правда? Custo - é o mesmo que o prezo, non? Оно ведь обозначает, сколько тот или иной предмет «стоит», сколько нам надо за него заплатить, разве нет? Este feito indica o que un determinado asunto "é" o que debemos pagar por iso, non? Ну да, ну да. Ben, si, si. Но все-таки не совсем. Aínda así, non é ben así.
Есть такая смешная теория, что командная экономика восторжествовала на некоторое время именно в России потому, что в русском языке это слово – «стоимость» – имеет иное, слишком узкое по сравнению с основными европейскими языками, значение. Hai unha teoría ridícula de que a economía de mando prevaleceu durante algún tempo, é en Rusia, porque a lingua rusa é a palabra - o "custo" - nada máis é moi estreito en comparación cos principais idiomas europeos, o significado.
Еще мы все знаем забавное слово «себестоимость». Con todo, todos sabemos un divertido palabra "custo". То есть во сколько обошлось нам изготовление чего-нибудь. Iso é o que o custo de fabricación nos algo. Цена как бы «без накрутки». Prezo como "sen trampas". Все мы слыхали когда-нибудь, что «себестоимость водки», например, смехотворно мала и потому именно на ней такие деньги делают… Собственно, эта самая «себестоимость» подходит очень близко к смыслу экономического термина «стоимость». Todo o que sempre escoitou dicir que "o custo de vodka", por exemplo, é ridiculamente pequeno, e porque era o tipo de diñeiro non ... En realidade, este é o "custo" aproxímase moito o significado do económico a longo prazo "prezo". Близко, но не вплотную. Peche, pero non preto. Поскольку термин был придуман все-таки для командной экономики, в которой предпринималась попытка отделить производство от товарно-денежных отношений. Unha vez que o termo foi inventado despois de todo o mando economía en que se realizou un intento de separar a produción de mercadorías-cartos-relacións.
В более широком смысле «стоимость» – это некое качество товара или услуги, которое делает их ценными для потребителей. Nun sentido máis amplo de "valor" - é un produto ou servizo de calidade, o que os fai valioso para os consumidores. И, кстати, одно из важнейших предназначений денег – стоимость как раз измерить. E, de feito, é un dos principais destinos do diñeiro - o custo é só para medir. «Стоимость» – совсем не то же самое, что цена, которая может очень сильно колебаться в зависимости от великого множества субъективных факторов, но прежде всего от колебаний спроса и предложения. "Custo" - non só o mesmo que o prezo, que pode variar moito dependendo dun gran número de factores subxectivos, pero sobre todo a partir de flutuacións de demanda e oferta.
Но вот тут-то вдруг выявляется проблема уже семантическая и, возможно, даже психолингвистическая. Pero iso é onde o problema é subitamente revelada semántica, e quizais ata psicolingüística. Ведь язык, эта самая «лингва», он не только отражает реальность окружающего мира, но и влияет на нее. En realidade, a linguaxe, esta é a "lingua", non só reflicte a realidade do mundo, pero tamén inflúe. Как мог народ, в чьем сознании понятия «стоимости», «цены» и «ценности» так прочно разделены и, соответственно, перепутаны, принять капитализм? Como é que a xente cuxas mentes o concepto de "valor", "Prezo" e "valores" tan firmemente divididos e, polo tanto, invertida, para o capitalismo? (Впрочем, можно утверждать и обратное – что раздельность, обособленность этих терминов в народном сознании есть производное от затянувшегося на столетия рабства и, следовательно, недоразвитости товарно-денежных отношений.) (Con todo, pódese argumentar o contrario - que a separación, illamento destes termos na conciencia nacional é un produto de séculos de escravitude prolongada e, en consecuencia, o subdesenvolvemento da mercadoría-diñeiro-relacións.)
По-английски между тем все эти три понятия обозначаются одним словом – «value» (по-французски – valeur, по-немецки – Wert), и во всех этих языках они обозначают также и «ценность». En inglés entre estes tres conceptos son indicados por unha palabra - «valor» (en francés - valeur, en alemán - Wert), e en todas estas linguas, eles tamén representan "valor". В смысле – не только «драгоценность», но и жизненные «ценности», в том числе и духовные. No sentido - non só a "xoia", senón tamén na vida "valores", incluíndo o espiritual.
Если разобраться с этимологией, то понятно, о чем речь: о том, что в результате человеческой деятельности тот или иной предмет или услуга обретают некую ценность, становятся «ценными» для людей. Se entender a etimoloxía, por suposto que quero dicir: que, como resultado da actividade humana ou que o obxecto ou servizo gañar algún valor, son "títulos" para o pobo. Экономические отношения в каком-то смысле – это как раз и есть производство и обмен такими ценностями, обмен «стоимостями». As relacións económicas, nun sentido - é precisamente a produción e valores de cambio, o intercambio de "valor". В ходе этого обмена с помощью денег определяется цена, которая меняется в соответствии с изменчивым балансом спроса и предложения. Durante este troco co diñeiro é o prezo, que varía de acordo co equilibrio inestable entre oferta e demanda. Это, если хотите, своего рода «курс» обмена товаров и услуг друг на друга, который постоянно колеблется. Isto, se quere, unha especie de "taxa de cambio" de intercambio de bens e servizos entre si, que é constantemente flotante.
Кант противопоставлял в произведенном человеком продукте Wuerde («достоинство») и Preis («цена»). Kant opón ao home-fabricados Wuerde («Dignidade") e Preis («Prezo"). Но он же предлагал и еще одну категорию – «Affektionspreis» – то есть что-то вроде «эмоциональной цены», ценностной стоимости. Pero ofreceu, e unha outra categoría - «Affektionspreis» - é dicir, algo así como "emocional prezo" prezo xusto. Великий философ заметил очень важную вещь – неисчисляемые стоимости не только иногда не «подчиняются» материальной стороне, но и, напротив, могут вносить непредсказуемые коэффициенты в товарно-денежные отношения. O gran filósofo notou unha cousa moi importante - non só o valor incontável ás veces non "cumprir" o lado material, pero, pola contra, pode contribuír a factores impredicibles nas relacións mercadoría-diñeiro. Напомним, что Маркс считал, что, наоборот, искажение, «извращение» идет от объективной, абстрактной ипостаси денег. Lembre que Marx cría que, pola contra, a distorsión da "distorsión" vén dunha encarnación, o obxectivo abstracto de diñeiro.
Однако неудача, постигшая Маркса при попытке стоимость подсчитать, показать, как она трансформируется в рыночную цену, подтвердила, насколько сложна зависимость между Wuеrde и Preis. Con todo, un fracaso que se abateu sobre Marx ao tentar contar o custo, para amosar como ela é transformada nun prezo de mercado, confirmou a relación entre o quão difícil e Preis Wuerde. Ведь надо как-то учесть и бывшие, так называемые «мертвые» стоимости, ставшие капиталом! Un deles ten de algunha maneira, ter en conta o anterior, o chamado valor "morto", que se converteu na capital! Стрелы для добычи меховых шкурок-кун кто-то когда-то тоже изготовил – их же тоже нужно подсчитать! Frechas para a produción de alguén peles peles-kun, unha vez feito o mesmo - que son os mesmos, tamén, a necesidade de contar! Металл для станков кто-то добывал, вез куда-то, плавил… Это все тоже надо как-то принимать в расчет, но как? As ferramentas de metal da máquina adquiridos un, foi, derretido ... Debe tamén ser tido en conta dalgún xeito, pero como? Маркс, как известно, полагал, что в капитале сконцентрирована все та же украденная капиталистами прибавочная стоимость, выработанная прошлыми поколениями рабочих. Marx, como sabemos, cría que a capital concéntrase todo a mesma cousa roubada polos capitalistas máis-valía, elaborada por xeracións pasadas dos traballadores.
Но как насчет организационных талантов управляющих? Pero o que sobre a xestión de talentos da organización? И интуиции успешного предпринимателя, не говоря уже о стоимости, о цене самих денег – их же надо одолжить, и кто-то должен ими рискнуть… Всё это Маркс или, по крайней мере, марксисты считали чем-то неважным, несерьезным, они полагали, что централизованный государственный контроль как-то это все заменит, Госплан с Госснабом все рассудят, все запланируют, все распределят – лучше всяких капиталистов… Не нужны народу паразиты-посредники! E a intuición dun empresario exitoso, para non mencionar o custo, o prezo do diñeiro en si - eles tamén teñen que tomar prestado, e alguén ten que asumir o risco de ... Todo iso, Marx, ou polo menos os marxistas crían que algo sen importancia, frívolo, que crían que o control centralizado do Estado xa que é substituído, a Comisión de Planificación do Estado co Comité Estatal de Abastecemento vai xulgar a todos, todos van planificar, distribuír todo - mellor que calquera dos capitalistas ... Eu non quero que a xente intermediario parasitos! А потому ни в какие формулы добавленной стоимости их можно не включать. Así, en calquera fórmula de valor engadido que non poden ser incluídos. Все равно конъюнктура рынка все перевернет, а она в свою очередь зависит от огромного числа факторов. Todas as condicións de mercado mesmo vai cambiar todo, e ela á súa vez depende dun gran número de factores. В том числе других стоимостей – цен, взаимодействующих, играющих на рынке, определяющих баланс спроса и предложения в каждый отдельный момент. Ata outros custos - prezos, interactuar, xogar no mercado, determinar o equilibrio entre oferta e demanda nun momento dado.
Разумеется, Маркс, блестяще одаренный и образованный человек, не мог этого последнего обстоятельства не понимать. Claro, Marx, o home brillante e talent e educada, non podería este último feito non se entende. Но он предположил, что в идеальных условиях сбалансированного спроса и предложения прибавочную стоимость можно будет вычислить. Pero suxeriu que en condicións ideais de equilibrio entre oferta e demanda de plusvalía pode ser calculado. Однако его расчет – в третьем томе «Капитала» – вызывает большие сомнения и, по большому счету, совершенно ничего не доказывает. Con todo, a súa conta - o terceiro volume de "O Capital" - está en serias dúbidas, e, en xeral, absolutamente non proba nada.








































